Olympic Esports Games sụp đổ: Vì sao IOC quay lưng với Esports?

Thông tin từ thông tấn xã Kyodo (Nhật Bản) cho biết Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã quyết định tạm dừng hoạt động của Ủy ban Esports. Động thái này đang đổ dồn sự nghi ngờ vào tương lai của dự án Olympic Esports Games – vốn từng được kỳ vọng là bước ngoặt lịch sử cho ngành công nghiệp trò chơi.

1. Sự đình trệ bất ngờ sau khởi đầu đầy hứa hẹn

Tại Thế vận hội Paris 2024, cựu Chủ tịch IOC Thomas Bach đã trịnh trọng công bố dự án Olympic Esports Games, hứa hẹn đưa thể thao điện tử vào đại gia đình Olympic. Tuy nhiên, kể từ sau tuyên bố đó, dự án dường như đã rơi vào trạng thái dậm chân tại chỗ.

Theo các nguồn tin nội bộ, bà Kirsty Coventry – tân Chủ tịch IOC (nhậm chức từ tháng 6/2025) – đã gửi một thông điệp tới các thành viên vào cuối tháng 1 vừa qua. Trong đó, bà khẳng định sẽ trực tiếp chịu trách nhiệm điều hành mảng này và nhấn mạnh: "Trong giai đoạn tới, chúng ta cần một cách tiếp cận tích cực hơn, phù hợp chặt chẽ với chiến lược tổng thể của Phong trào Olympic."

Giới quan sát nhận định đây là một cách diễn đạt ngoại giao để "gạt sang một bên" nhóm công tác về Esports. Một nguồn tin ẩn danh xác nhận với hãng tin Kyodo rằng các hoạt động của ủy ban này thực tế đã "đi đến hồi kết".

2. Bài toán tài chính và sự thay đổi ưu tiên

Dự án ban đầu dự kiến tổ chức vào năm 2025 thông qua quan hệ đối tác với Saudi Arabia. Tuy nhiên, sau khi thỏa thuận này chấm dứt vào tháng 10/2025, sự kiện đã bị hoãn sang năm 2027 và cuối cùng là bị hủy bỏ hoàn toàn.

Nguyên nhân cốt lõi dường như nằm ở định hướng thắt chặt chi tiêu của tân Chủ tịch Coventry. Không chỉ Esports, bà cũng được cho là đã hủy bỏ kế hoạch đưa một số môn thể thao mùa hè vào Thế vận hội mùa đông (dự kiến thử nghiệm tại Pháp năm 2030). Thậm chí, kỳ Olympic Brisbane 2032 tại Australia cũng đang đứng trước nguy cơ bị cắt giảm đáng kể số lượng môn thi đấu do "những quan ngại về tài chính".

Trong bối cảnh IOC đang vật lộn để định hình hướng đi tương lai và bảo vệ các giá trị thể thao truyền thống, Esports rõ ràng không còn nằm trong danh sách ưu tiên hàng đầu.

3. Những rào cản không thể vượt qua: Bản quyền và Bạo lực

Sở hữu trí tuệ (IP): Khác với các môn thể thao truyền thống như bóng đá hay điền kinh (vốn không thuộc sở hữu của bất kỳ ai), các tựa game Esports là tài sản trí tuệ của các nhà phát hành như Riot Games, Epic Games, Valve hay Capcom. IOC đã thất bại trong việc tìm ra một mô hình hợp tác hài hòa giữa tinh thần Olympic và quyền lợi thương mại của các "ông lớn" ngành game.

Định nghĩa về thể thao: Những tranh cãi kéo dài về các trò chơi có yếu tố "bạo lực" (đặc biệt là thể loại bắn súng góc nhìn thứ nhất - FPS như Counter-Strike) vẫn là rào cản lớn đối với các thành viên bảo thủ trong hội đồng IOC.

4. Thế khó của Esports toàn cầu

Trong khi IOC rút lui, Saudi Arabia đang tiến bước mạnh mẽ với dự án Esports Nations Cup, tận dụng lợi thế không bị ràng buộc bởi các quy tắc lịch sử khắt khe của phong trào Olympic.

Dù Đại hội Thể thao Châu Á (Asian Games) sắp tới tại Nhật Bản vẫn duy trì các nội dung Esports như League of Legends hay PUBG Mobile, nhưng việc thiếu vắng sự công nhận ở cấp độ Olympic quốc tế là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực "chính thống hóa" thể thao điện tử.

Giấc mơ Olympic của Esports có lẽ chưa kết thúc vĩnh viễn, nhưng nó chắc chắn đã bị đưa vào "kho lạnh". Với việc IOC tập trung vào việc tinh giản bộ máy và thắt chặt ngân sách dưới thời Kirsty Coventry, cánh cửa để các game thủ đứng trên bục vinh quang cùng các vận động viên truyền thống đã đóng lại, ít nhất là trong tương lai gần.