Từ cường quốc thành tiểu quốc: Quần vợt Thụy Điển cần thay đổi tư duy về tính cạnh tranh để tìm lại thời hoàng kim

Thụy Điển từng là cường quốc quần vợt với những tên tuổi lẫy lừng như Mats Wilander, Bjorn Borg và Stefan Edberg. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, thứ hạng của các tay vợt quốc gia này đã lùi sâu trên bảng xếp hạng quốc tế. Cụ thể, Elias Ymer là tay vợt nam có thứ hạng cao nhất nhưng chỉ xếp thứ 175 đơn nam. Về phía nữ, Kajsa Rinaldo Persson là gương mặt xuất sắc nhất của Thụy Điển cũng chỉ dừng lại ở vị trí thứ 253 đơn nữ. Sự vắng bóng của các tay vợt trong Top 20 đã đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng tái tạo thời kỳ hoàng kim của quốc gia Bắc Âu này.

Magnus Norman, cựu số 2 thế giới và là người sáng lập học viện Good to Great, cho rằng nguyên nhân cốt lõi nằm ở môi trường đào tạo trẻ. Ông nhận định rằng trong văn hóa thể thao Thụy Điển hiện nay, “cạnh tranh đôi khi bị coi là một từ ngữ tiêu cực”. Thông điệp của nhà cầm quân này rất rõ ràng: “Trẻ em và thanh thiếu niên cần phải cạnh tranh nhiều hơn. Chơi nhiều trận đấu và cạnh tranh điểm số để hiểu được trò chơi.” Theo Norman, các quốc gia khác đã cho trẻ em học cách đối đầu và tranh chấp từ rất sớm, giúp họ có sự chuẩn bị tốt hơn khi bước vào môi trường chuyên nghiệp.

Vấn đề lớn nhất của quần vợt Thụy Điển hiện nay là giai đoạn chuyển tiếp từ lứa tuổi thiếu niên sang thi đấu chuyên nghiệp (người lớn). Magnus Norman nhấn mạnh rằng quá trình này không chỉ là học cách giành chiến thắng, mà còn là nghệ thuật đối mặt với thất bại. Ông phân tích: "Nếu thua, thường sẽ có một giải đấu mới ngay trước mắt. Vì vậy, bạn không cần phải quá suy sụp hay chán nản. Bạn phải học cách rút ra bài học từ những thất bại. Lần sau mình có thể làm tốt hơn ở điểm nào? Mình đã làm tốt ở điểm nào?". Việc rèn luyện tâm lý thép trước những trận thua là yếu tố tiên quyết để các tài năng trẻ không bị sớm bỏ cuộc.

Dưới góc độ kinh tế thể thao, việc thiếu hụt các tay vợt trong Top 100 khiến giá trị thương mại của quần vợt Thụy Điển sụt giảm nghiêm trọng. Các tay vợt xếp hạng ngoài 150 thường gặp khó khăn trong việc thu hút các hợp đồng tài trợ lớn từ các nhãn hàng quốc tế và phải phụ thuộc nhiều vào quỹ hỗ trợ địa phương. Nếu họ không thể cải thiện thứ hạng lên nhóm ATP/WTA Tour,  các học viện như Good to Great sẽ khó lòng duy trì nguồn lực đầu tư dài hạn cho các thế hệ kế cận.

Quan điểm của Magnus Norman về việc tăng cường thi đấu cọ xát mang lại những giá trị tham khảo quan trọng cho các quốc gia đang phát triển quần vợt, bao gồm cả Việt Nam. Việc tạo ra một hệ thống giải đấu dày đặc và khuyến khích tính cạnh tranh lành mạnh từ nhỏ là lộ trình duy nhất để nâng tầm vận động viên. Sự thay đổi về tư duy huấn luyện theo đề xuất của Norman được kỳ vọng sẽ giúp Thụy Điển sớm tìm lại vị thế của mình trên đấu trường quốc tế.