Luật thi đấu billiards pool 10 bi

Luật thi đấu billiards pool 10 bi có hiệu lực từ ngày 1/1/2009. Nội dung này đã được đưa vào chương trình thi đấu của SEA Games 31 tại Việt Nam. Pool 10 bi là trò chơi đánh bi chỉ / gọi lỗ với 10 bi mục tiêu đánh số từ 1 tới 10 và bi cái. Các bi được xếp theo thứ tự tăng dần và mỗi cú đánh được xem là hợp lệ đều phải đưa bi cái chạm vào bi có số thấp nhất. Nếu bi 10 được đưa vào lỗ sau cú phá bi hợp lệ, nó sẽ được đặt trở lại vào vị trí spot (điểm đặt bi số 1 khi khai cuộc) và người chơi tiếp tục lượt cơ.

Ở mỗi cú đánh chỉ được gọi lỗ 1 bi, trừ cú phá bi không phải gọi lỗ bi nào (luật từ 2016 có thay đổi thêm thể thức: bi số 10 sẽ phải là bi đánh cuối cùng của ván đấu – nghĩa là nếu cộng bi 10 rơi xuống lỗ sẽ phải đặt trở lại).

9.1 Xác định quyền phá bi

Người thi thủ (thi đề ba) thắng khi viên bi chủ đập vào băng ngắn đối diện nẩy về viên bi của ai gần băng ngắn nhất sẽ giành quyền phá bi ở ván đầu. Thông thường thì phá bi xen kẽ. Thi thủ (hay thi đề ba) không hợp lệ (xử thua cuộc) khi:

-    Bi chủ không chạm vào băng đối diện.

-    Bi chủ nẩy quá 2 lần một băng.

-    Bi chủ chạm vào băng dài.

-    Rơi vào lỗ.

-    Bay ra khỏi bàn.

9.2 Xếp 10 bi

Các bi mục tiêu được xếp càng sát càng tốt theo hình tam giác, với bi số 1 ở đỉnh và bi 10 nằm ở giữa tam giác. Các bi khác được đặt ngẫu nhiên.

9.3 Phá bi hợp lệ

Các quy định phá bi như sau:

(a) Bi cái được đặt ở sau lằn ngang đầu bàn.

(b) Nếu không có bi vào lỗ, ít nhất phải có 4 bi mục tiêu chạm ít nhất 1 băng hoặc hơn, hoặc cú đánh đó bị xem như lỗi. 

9.4 Cú đánh thứ 2 của một ván – chạy bi

Nếu phá bi không có lỗi (cú phá hợp lệ), người chơi có thể chọn “chạy bi” (put out –cú đánh an toàn). Người chơi phải thông báo ý định đó cho trọng tài, nếu không sẽ bị mắc lỗi: đánh sai bóng hoặc bóng không chạm băng và bóng trong tay cho đối thủ.

- Nếu cú đánh an toàn không mắc lỗi, người chơi khác được chọn đánh tiếp hoặc nhường lại. Nếu đánh an toàn làm bi 10 vào lỗ thì được đặt trở lại và không bị phạt.

9.5 Gọi lỗ và bi vào lỗ

Bất cứ khi nào muốn đưa bi vào lỗ (trừ lúc phá bi), người chơi đều phải chỉ lỗ. Bi mục tiêu và lỗ phải được xác định ở từng cú đánh, không quan tâm đánh thế nào hoặc bi khác có chạm hay vào lỗ không.

Ghi chú: hiện tại ở những giải của thế giới cũng như VN, các trọng tài có sự thống nhất để giúp cho các vận động viên thi đấu tập trung hơn:

-    Chỉ gọi lỗ khi: bi má mỏng, hướng bi mục tiêu từ 2 lỗ trở lên, bi giữa bàn, bi cộng, bi cân băng, bi a băng, nhảy bi, cong bi, mượn má bi, bi số 10.

-    Không cần thiết gọi lỗ khi: hướng bi một lỗ, gần lỗ.

9.6 Đánh an toàn

Sau cú phá bi, người phá bi và đối thủ đều được quyền gọi đánh an toàn, cho phép đánh vào bi mục tiêu mà không cần phải vào lỗ và chấm dứt lượt cơ đó. Nhưng nếu người chơi đưa bi mục tiêu vào lỗ, người chơi kế tiếp có quyền đánh bi cái ở vị trí đối thủ để lại, hoặc nhường quyền đánh lại cho đối phương.

9.7 Bi không vào đúng lỗ

Nếu người chơi đánh trượt bi gọi lỗ hoặc làm bi vào sai lỗ hay đánh bi khác vào lỗ, lượt cơ kết thúc và người chơi tiếp theo có quyền đánh hoặc nhường lại quyền đánh cho đối thủ.

9.8 Lượt chơi

Nếu người chơi đưa bi được gọi vào đúng lỗ, bi khác vào lỗ đều giữ trong lỗ, ngoại trừ bi số 10, và người chơi tiếp tục đánh. Nếu gọi đánh bi số 10 hợp lệ, người chơi thắng ván đó ( luật mới là đặt bi 10 về vị trí và bi 10 sẽ là bi cuối cùng của ván đấu). Nếu người chơi không đưa được bi gọi vào lỗ hoặc phạm lỗi, quyền đánh chuyển cho người khác, và nếu tình huống đó không có lỗi, người đánh kế tiếp phải đánh bi cái từ vị trí đối thủ để lại.  

9.9 Đặt lại bi

Nếu quả bóng 10 vào lỗ do một lỗi đẩy cơ hoặc khi phá bi, hoặc không gọi lỗ, hoặc vô tình đánh sai lỗ, hoặc đánh bi ra khỏi bàn, nó sẽ được đặt trở lại. Các bi khác không được đặt lại.

9.10 Những lỗi tiêu chuẩn

Nếu cơ thủ phạm lỗi tiêu chuẩn, quyền đánh chuyển cho đối thủ. Cơ thủ được quyền đánh có thể đặt bi cái ở mọi nơi trên mặt bàn (bi trong tay). Sau đây là những lỗi tiêu chuẩn ở pool 10:

6.1 Đánh bi cái vào lỗ hoặc ra khỏi bàn.

6.2 Đánh sai bi. Bi mục tiêu đầu tiên mà bi cái chạm vào phải là bi có đánh số thấp nhất còn lại trên bàn.

6.3 Không chạm băng sau khi bi chạm nhau.

6.4 Đánh khi cả 2 chân rời khỏi bàn.

6.5 Thực hiện cú đánh nhảy không hợp lệ.

6.6 Chạm bi bằng bất cứ bộ phận nào.

6.7 Đánh bi cái nhiều hơn 1 lần.

6.8 Đẩy cơ (lùa lơ - đánh bi cái nhiều hơn 1 lần).

6.9 Đánh khi bất cứ 1 bi nào chưa dừng hẳn.

6.10 Đánh 1 bi khác không phải bi cái.

6.12 Để cơ chạm bàn.

6.13 Đánh khi không phải lượt.

6.14 Câu giờ.

9.11 Những lỗi nghiêm trọng

Phạm 3 lỗi liên tiếp, người chơi bị xử thua ván đó. Đối với Hành vi Phi thể thao 6.16, trọng tài sẽ chọn một hình phạt phù hợp với tính chất của hành vi vi phạm.

9.12 Ván đấu bị bế tắc

Nếu như sau 3 lượt cơ liên tiếp của mỗi đấu thủ (tổng cộng 6 lượt) thì trọng tài nhận định là sự cố gắng đánh vào lỗ hoặc di chuyển một bi mục tiêu nào sẽ dẫn đến thua ván đấu, bi sẽ được xếp lại và đấu thủ khai cuộc ván đó sẽ khai cuộc lại.

Điều luật về sự bế tắc có thể được áp dụng mà không cần chú ý tới số lượng bi còn lại trên bàn trong suốt ván đấu và cần sự đồng ý của cả 2 đấu thủ. 

10-h Đồng hồ shot
Khi trọng tài gọi một lỗi hết giờ, đó sẽ là một lỗi ngay cả khi cú đánh được thực hiện gần như cùng một lúc. Vì bất cứ lý do gì, cuộc gọi của trọng tài là cuối cùng. Đồng hồ shot sẽ không được áp dụng trong bất kỳ trận đấu nào mà điểm số đạt hill-hill (hòa) ở rack cuối cùng.