Tổng quan về kinh tế thể thao
Kinh tế thể thao là tổng hòa của hoạt động kinh tế trong lĩnh vực thể thao với mối quan hệ kinh tế nói chung. Đây là lĩnh vực tiêu dùng đặc biệt của nền kinh tế quốc dân cung ứng dịch vụ (hoặc phục vụ) cho xã hội. Trong lĩnh vực TDTT, ngày nay tồn tại hoạt động kinh tế sản xuất ra hàng hóa phục vụ thể thao, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các sản phẩm tương ứng.
Sản xuất hàng hóa phục vụ (dịch vụ) TDTT là quá trình người làm TDTT cung ứng sản phẩm (hàng hóa) dưới hình thức thi đấu, biểu diễn, hướng dẫn khai thác sân bãi và cơ sở vật chất… Tiêu dùng hàng hóa TDTT là người dân qua chi phí mà được thụ hưởng dịch vụ TDTT được cung ứng như tham gia các CLB sức khỏe- giải trí, thưởng thức thi đấu, biểu diễn thể thao… Trao đổi sản phẩm (hàng hóa) TDTT là sự thể hiện trao đổi giữa người sản xuất và người tiêu thụ sản phẩm.
Với góc độ vốn của thể thao, quá trình vận hành của vốn bao gồm nguồn vốn, tích lũy vốn, quản lý, phân phối và sử dụng…. Toàn bộ quá trình và các khâu vận hành vốn thể thao, đều thuộc phạm trù kinh tế thể thao. Hạt nhân của kinh tế thể thao và nâng cao hiệu quả vận hành, sử dụng vốn của thể thao để phát triển sự nghiệp thể thao, trong đó có đào tạo VĐV thi đấu tại các Đại hội thể thao quốc tế.
Các quốc gia đều chung quan điểm, coi sự phát triển kinh tế thể thao và sự phát triển sự nghiệp thể thao là một. Bởi vì chính sự phát triển kinh tế thể thao là phát triển sự nghiệp TDTT trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, ngoài hoạt động TDTT theo phương thức kinh doanh dịch vụ, ở quốc gia nào cũng có hoạt động TDTT theo phương thức phục vụ cộng đồng mà người tập được miễn phí.
Kinh tế thể thao thuộc kinh tế dịch vụ với 09 phân ngành
Hiện nay rất nhiều quốc gia sử dụng phương pháp phân loại nền kinh tế quốc dân làm 3 nhóm ngành: 1- Nông nghiệp; 2- Công nghiệp; 3- Dịch vụ.
Như vậy kinh tế thể thao thuộc nhóm ngành thứ 3 của nền kinh tế, nhưng hình thành muộn hơn nhiều ngành khác trên thế giới. Ví dụ, kinh doanh thể thao nhà nghề sớm nhất ở môn đua ngựa cũng mới xuất hiện và phát triển ở Anh khoảng 200 năm gần đây, còn kinh doanh bóng đá nhà nghề cũng mới có trên 100 năm gần đây.
Điều này phản ánh quy luật phát triển kịnh tế và xu thế phát triển thể thao của xã hội. Từ năm 1989 đến nay, WTO công bố “Bộ Tiêu chuẩn quốc tế phân loại hoạt động kinh doanh” mới bắt đầu thừa nhận kinh doanh dịch vụ thể thao thuộc loại kinh tế phục vụ (dịch vụ) giải trí với 09 mã số phân ngành khác nhau.
Căn cứ vào bảng phân loại của WTO, rất nhiều quốc gia đã ban hành các bảng phân loại và các biểu cam kết dịch vụ thể thao và thể dục thể thao giải trí, trong đó có Việt Nam. Để chứng minh cho các cam kết dịch vụ thể thao, chúng ta tìm hiểu thêm về sản phẩm và hàng hóa thể thao, thị trường và kinh phí đầu tư cho thể thao ở nước ngoài và Việt Nam. Các loại sản phẩm gồm:
- Loại sản phẩm phi vật chất: Kế hoạch huấn luyện, các bài tập, lượng vận động, sức khỏe và giải trí có được nhờ tập luyện…. Thông thường loại sản phẩm này không xác định được giá trị tiền tệ nên không thể coi là hàng hóa thể thao.
- Loại sản phẩm vật chất vật chất:
+ Hoạt động thi đấu biểu diễn thể thao, tham gia hoạt động huấn luyện thể thao nhà nghề, tham gia hoạt động tập luyện vì sức khỏe và giải trí….(loại sản phẩm hoạt động TDTT).
+ Sân bãi, công trình, thiết bị dụng cụ, truyền thông, môi giới, du lịch, nước uống thể thao… (loại sản phẩm kèm theo hoặc nghĩa vụ hoạt động TDTT).
Thông thường các loại sản phẩm này có giá trị tiền tệ (trong trường hợp phải nộp lệ phí hoặc phải mua bằng tiền) vì vạy được gọi là hàng hóa TDTT.
Hai loại thị trường thể thao lớn, cấu trúc từ 10 loại nhỏ
Muốn trao đổi hàng hóa nhất thiết phải có thị trường TDTT. Thị trường thể thao (hay gọi tổng quát hơn kinh tế thể thao), gồm 2 loại lớn:
- Kinh tế thể thao nhà nghề (ở Việt Nam gọi là chuyên nghiệp) hay thị trường thể thao nhà nghề.
- Kinh tế thể thao sức khỏe, giải trí và thị trường thể thao sức khỏe, giải trí.
Cấu trúc chung của hai loại này gần như nhau nhưng thị trường thể thao nhà nghề mang tính chất kinh doanh lợi nhuận tối đa, vì thế khác biệt chủ yếu nằm ở chất lượng của trình độ thi đấu thể thao để kinh doanh; Thị trường môi giới, đặc biệt chuyển nhượng cầu thủ, huấn luyện viên; Thị trường truyền thông, đặc biệt bản quyền truyền hình…
Dưới đây xin giới thiệu cấu trúc chung thị trường thể thao của cả hai loại:
Thị trường tiêu thụ sản phẩm vật chất TDTT
Thị trường sức khỏe và giải trí thể thao.
Thị trường thi đấu, biểu diễn.
Thị trường huấn luyện, tập huấn
Thị trường tư vấn thể thao (tư vấn phương pháp, tổ chức…)
Thị trường y học phục hồi và trị liệu
Thị trường du lịch thể thao
Thị trường xổ số, cá cược thể thao
Thị trường môi giới thể thao
Thị trường truyền thông thể thao
Thực tế thế giới và bài toán cho thể thao Việt Nam
Hiệu quả đầu tư kinh doanh TDTT của nhiều quốc gia rất lớn. Tổng nguồn thu của ngành TDTT ở nhiều quốc gia chiếm từ 2,1 – 2,3 GDP. Trong đó, Trung Quốc chỉ làm kinh tế thể thao sớm hơn Việt Nam 18 năm, tổng thu từ của TDTT đã chiếm tới 2,3% GDP (nguồn từ xổ số thể thao rất lớn).
Mỹ là quốc gia có nguồn thu TDTT lớn nhất thế giới, chiếm tới 3,2% GDP, đứng thứ 11 so với các ngành công nghiệp khác. Kinh tế thể thao của Mỹ đã được coi là một ngành công nghệ thể thao. Kinh tế thể thao ở các nước khu vực ĐNÁ nhìn chung còn chậm và kém phát triển, trừ hoạt động cá cược thể thao ở Singapore.
Thế giới đã tổng kết, một quốc gia có thể phát triển TDTT tốt khi có tổng GDP vào loại lớn trên thế giới hay GPD trên đầu người từ 3000 USD trở lên (mức thấp), từ 9000 USD trở lên (mức bắt đầu có thuận lợi).
Việt Nam mới thoát khỏi nước nghèo, lại chưa có nền kinh tế thị trường đầy đủ, tất nhiên phát triển kinh tế thể thao và sự nghiệp TDTT còn khó khăn. Tuy nhiên, từ năm 1997 đến nay, Chính phủ đã ban hành chủ trương xã hội hóa hỗ trợ hoạt động TDTT, mở ra một số tiền đề mới để phát triển kinh tế TDTT, như sau:
- Khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, tài trợ cho TDTT
- Cho phép thành lập các cơ sở ngoài công lập, bình đẳng với các cơ sở công lập về TDTT
- Hoàn thành việc chuyển các cơ sở TDTT công lập sang hoạt động theo cơ chế cung ứng dịch vụ; Chuyển một số cơ sở công lập có đủ điều kiện
sang loại hình ngoài công lập. Giải bóng đá chuyên nghiệp cũng đã được tổ chức trong nhiều năm.
Bên cạnh chủ trương xã hội hóa hỗ trợ đầu tư cho TDTT, nếu không phát triển kinh tế thể thao thì sự vận hành thể thao Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường sẽ còn gặp nhiều khó khăn.
Trên thực tế, từ công cuộc đổi mới đất nước, Việt Nam đã gặt hái được những thành công đáng kể với nhiều mô hình mới, cách làm mới trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ thể thao, đặc biệt là trong những năm gần đây. Qua đó, có thể nhận thấy Việt Nam có tiềm năng phát triển kinh tế thể thao, tức là phát triển sự nghiệp TDTT trong nền kinh tế thị trường. Thế nhưng, chúng ta còn thiếu nhiều điều kiện đảm bảo cho kinh tế thể thao phát triển. Trong đó, điều kiện quan trọng hàng đầu, là trước tiến phải sớm thành lập cơ quan của Nhà nước quản lý về kinh tế thể thao.
Thực tế cho thấy để để tạo nguồn tài chính cho thể thao, các quốc gia đã có nhiều giải pháp, trong đó có những giải pháp chính, phổ biến:
1. Nhà nước ban hành nhiều chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tài trợ cho thể thao
2.Tổ chức xổ số hay cá cược thể thao
3. Tiến hành các Đại hội hay sự kiện lớn tạo nguồn vốn cho thể thao
4. Phát hành cổ phiếu, trái phiếu
5. Kinh doanh tạo nguồn vốn đa ngành hàng
6. Tận dụng vốn đầu tư từ bên ngoài
Ở ngay mùa giải thứ hai, Da Lat Music Night Run đã được đơn vị tổ chức tạo ra những yếu tố mới mẻ, độc lạ… để từng bước đưa giải chạy kết hợp âm nhạc, du lịch độc đáo này lên một tầm cao mới.
Không chỉ bảo vệ ngôi nhất toàn đoàn SEA Games 32, Thể thao Việt Nam đã ba kỳ Đại hội liên tiếp chiến thắng người Thái và hai trong số đó diễn ra ở “sân trung lập”.
Xếp nhất toàn đoàn với 136 tấm HCV ở SEA Games 32, nhưng Thể thao Việt Nam đang đứng thứ mấy trên BXH vô địch SEA Games nhiều lần nhất?
Bình luận
Sau thành công tại World Championships London, giới chuyên môn đang rất chờ đợi liệu Zagreb có trở thành nơi đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của anh hay không..
Hiệp hội Bóng bàn Trung Quốc (CTTA) vừa chính thức công bố danh sách phong cấp vận động viên sau chiến tích lịch sử tại giải Vô địch Thế giới 2026 diễn ra tại London.
Sau vòng bảng hấp dẫn, các nữ VĐV từ CLB dự giải bóng chuyền quốc tế Cúp VTV9 - Bình Điền có dịp thăm quan và khám phá các địa danh nổi tiếng ở Tây Ninh.
Chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa trên quy mô sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng không chỉ là xu hướng mà còn là sự cần thiết.
Liên đoàn bóng đá Thái Lan (FAT) đã công bố danh sách 26 cầu thủ U23 chuẩn bị cho đợt tập huấn và các trận giao hữu gặp U23 Hàn Quốc cùng U23 UAE trong dịp FIFA Days tháng 6.
Thử thách lớn nhất mà đội tuyển Hàn Quốc phải đối mặt không chỉ là áp lực từ các đối thủ mạnh mà còn là sự kỳ vọng từ người hâm mộ trong nước
HLV Lionel Scaloni chuẩn bị công bố danh sách 26 cầu thủ Argentina tham dự World Cup 2026 nhưng bài toán nhân sự ở hàng phòng ngự đang khiến ông đau đầu.
HLV John Herdman cho rằng tuyển Indonesia cần bổ sung thêm nhiều cầu thủ đang chơi tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu để nâng cao sức cạnh tranh và hướng đến mục tiêu dài hạn dự World Cup 2030.
Sau khi thông tin Chovy không có tên trong đội hình ASIAD được công bố, mẹ của tuyển thủ này đã đăng tải một bức tâm thư dài để chia sẻ với người hâm mộ.
Nhà tâm lý học thể thao Deveshi Khanna cho rằng đây chính là yếu tố quan trọng nhất phía sau sự bùng nổ của pickleball.
Ngày 19/05/2026, tay vợt kỳ cựu Stan Wawrinka đã giành chiến thắng kịch tính tại vòng 1 giải quần vợt Gonet Geneva Open 2026 diễn ra ngay trên quê nhà Thụy Sĩ.
John Lucian Goins (sinh năm 2008, cư trú tại Bradenton, Florida, Hoa Kỳ) được mệnh danh là một trong những "thần đồng" đánh đơn trẻ tuổi nhất thế giới và là một hiện tượng bùng nổ mạnh mẽ tại hệ thống chuyên nghiệp PPA Tour.
Donald Young (sinh năm 1989, cư trú tại Tyrone, Georgia, Hoa Kỳ) được biết đến là một trong những ngôi sao tennis danh tiếng nhất chuyển mình thành công sang đấu trường Pickleball chuyên nghiệp và là "quái kiệt" thuận tay trái đầy nguy hiểm tại hệ thống PPA Tour.
Vòng hạ màn La Liga ngoài quyết định những tấm vé dự cúp châu Âu hay suất trụ hạng cuối cùng còn là cuộc chiến tiền bạc cân não dựa trên thứ hạng chung cuộc.
Anouar Braham (sinh năm 2001, cư trú tại Seneca, South Carolina, Hoa Kỳ) được biết đến là một trong những tay vợt chuyên nghiệp gốc Tunisia sở hữu sải tay dài ấn tượng cùng lối chơi vô cùng bền bỉ, kiên cường tại hệ thống PPA Tour.
Theo tiết lộ từ người bạn thân của Fan Zhendong là Zhao Zihao, thất bại của anh có thể xuất phát từ một nguyên nhân đặc biệt: thay đổi thiết bị thi đấu.
Tom Protzek (sinh năm 2001, cư trú tại Hamburg, Đức) được biết đến là một trong những tài năng trẻ thuận tay phải thăng tiến thần tốc và là "ngựa ô" đầy hứa hẹn tại hệ thống chuyên nghiệp PPA Tour.
Brandon French (sinh năm 1992, cư trú tại Dallas, Texas, Hoa Kỳ) được biết đến là một trong những tay vợt thuận tay phải sở hữu lối chơi biến hóa, độc đáo và khó lường nhất tại hệ thống chuyên nghiệp PPA Tour.
Đội tuyển Timor-Leste sẽ không thi đấu trên sân nhà ở Dili tại vòng play-off ASEAN Cup 2026 mà chọn sân Kuala Lumpur (Malaysia) làm địa điểm tiếp đón Brunei trong trận lượt về.
Hầu hết người chơi phong trào hiện nay khi bước lên sân đều có chung một thói quen tìm một người bạn chơi, đứng vào vạch bếp và bắt đầu những loạt dink bóng qua lại một cách chậm rãi để "làm nóng".
Nhiều người nghĩ Pickleball là bộ môn ít va chạm và có cường độ nhẹ, nhưng thực tế nó đòi hỏi những cú dừng đột ngột, di chuyển ngang liên tục, rướn người cứu bóng và hàng trăm cú vung vợt mỗi trận. Nếu các nhóm cơ và khớp chưa được bôi trơn, sự căng cứng sẽ dẫn đến chấn thương.
Giải billiard carom 3 băng TPHCM World Cup 2026 khởi tranh từ ngày 18/05. Chủ nhà Việt Nam sẽ có tổng cộng 12 cơ thủ tham gia tranh tài tại giai đoạn này để cạnh tranh các suất đi tiếp
Đúng như những dự đoán của giới chuyên môn, Liên đoàn Bóng bàn Thế giới vừa chính thức công bố danh sách hạt giống vòng đầu tiên tham dự giải Mỹ đại mãn quán WTT USA Grand Slam.
Tinh thần đồng đội và tính dễ tiếp cận, pickleball đang dần nổi lên như một trong những lựa chọn phù hợp nhất cho thế hệ học sinh mới.
Danh sách 26 tuyển thủ Brazil dự World Cup 2026 vừa được HLV Carlo Ancelotti công bố, để lại nhiều tiếc nuối khi gạch tên hàng loạt ngôi sao quen thuộc.
Một thương vụ chuyển nhượng có một không hai đã chính thức kích hoạt bom tấn tại làng bóng bàn thế giới: Thần đồng Tomokazu Harimoto đã quyết định ký hợp đồng 3 năm với CLB Borussia Düsseldorf của Đức với mức lương 800.000 Euro/năm.
Lượng khán giả đến sân Pleiku đang có xu hướng giảm trong thời gian gần đây khi HAGL chỉ đạt trung bình 3.500 người/trận ở ba trận sân nhà gần nhất. Con số này phản ánh phần nào giai đoạn nhiều khó khăn của đội bóng phố Núi tại V.League.
Bị gạch tên khỏi danh sách dự World Cup 2026 của tuyển Brazil, tiền đạo João Pedro của Chelsea đã lên tiếng về quyết định của HLV Ancelotti.
Ngày thi đấu vừa qua tại giải WTT Feeder Lagos 2026 đã chứng kiến những cuộc thanh lọc lực lượng vô cùng khốc liệt từ vòng 1/8 cho đến rạng sáng nay. Trong khi các đại diện của bóng bàn Nhật Bản tiếp tục phô diễn sức mạnh hủy diệt, thì các tay vợt kỳ cựu đến từ Bồ Đào Nha lại trải qua một ngày thi đấu với những mảng màu sáng tối đan xen đầy nghiệt ngã.
Đội tuyển Cộng hòa Dân chủ Congo đã công bố danh sách 26 tuyển thủ đến Bắc Mỹ, đánh dấu sự trở lại World Cup sau hơn nửa thế kỷ vắng bóng.
HLV Ralf Rangnick đã chốt danh sách 26 tuyển thủ Áo tranh tài tại World Cup 2026, với sự áp đảo mạnh mẽ từ các ngôi sao đang chơi bóng tại Bundesliga.
Thắng lợi sít sao 1-0 trước Burnley giúp Arsenal tiến rất gần đến danh hiệu Ngoại hạng Anh đầu tiên sau hơn hai thập kỷ chờ đợi.
Enzo Maresca đang trở thành ứng viên hàng đầu để tiếp quản chiếc ghế nóng tại Etihad sau khi Pep Guardiola lên kế hoạch chia tay Manchester City.
Bước sang ngày thi đấu 19/05, không khí tại các bàn bóng chuyên nghiệp Châu Âu tiếp tục được đẩy lên cao trào. Tâm điểm của ngày hôm nay sẽ đổ dồn về giải Challenger Series tại Đức với những cuộc chạm trán nảy lửa ở vòng bảng, song song với loạt trận marathon xoay vòng cân não tại giải nội địa Cộng hòa Séc và Belarus, hứa hẹn đem đến những màn rượt đuổi Odds đầy kịch tính cho người hâm mộ và giới soi kèo bóng bàn.
Sự kiện Neymar góp mặt trong danh sách dự World Cup 2026 đã gây chú ý cho truyền thông quốc tế cùng những phản hồi thẳng thắn từ HLV Carlo Ancelotti.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Malaysia Masters hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Malaysia Masters năm 2026 mới nhất.
Sự xuất hiện của Neymar trong danh sách dự World Cup 2026 được cho là nguyên nhân khiến ngôi sao trăm triệu đô Joao Pedro bị gạch tên.
HLV Carlo Ancelotti đã chốt danh sách 26 ngôi sao Brazil dự World Cup 2026, với sự trở lại rất đáng chú ý của siêu sao Neymar.
Arsenal vừa tiến thêm một bước dài trên hành trình chinh phục đỉnh cao Ngoại hạng Anh sau chiến thắng nhọc nhằn với tỷ số 1-0 trước Burnley tại Emirates.
Cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh đã không xảy ra bất ngờ nào khi Arsenal vẫn thẳng tiến tới chức vô địch nhờ duy trì khoảng cách với Man City.