Vào một ngày Hè 1973, cánh cửa của một câu lạc bộ cờ vua tại Budapest đột nhiên hé mở, đón một ông bố dắt theo cô con gái nhỏ tiến vào.
Bên trong CLB lúc này đầy khói xì gà và những người đàn ông đứng tuổi hàng ngày đến đây chơi cờ.
Tất cả đều không thể tin vào tai mình, khi nghe László Polgár thách họ đấu với cô con gái 4 tuổi Susan Polgár.
Và rồi László Polgár lấy chiếc gối mà ông xách từ nhà theo đặt lên một chiếc ghế để cô con gái có thể với tới bàn cờ.
Sau đó, tất cả đều mắt tròn, mắt dẹt chứng kiến cô bé Susan thắng hết người này đến người kia. Rồi họ tự hỏi: Cô bé này từ đâu ra thế?
Nữ ĐKT cờ vua đầu tiên trong lịch sử
Một tối thứ Năm của hơn 30 năm sau, Susan Polgár - lúc này đã là ĐKT cờ vua nữ đầu tiên trên thế giới - bước vào câu lạc bộ cờ vua New York Chess và thông báo với mọi người: "Đêm nay tôi sẽ tặng cho các bạn một món quà đặc biệt. Đêm nay, tất cả sẽ đấu cờ với tôi."
Mỉm cười tự tin, Susan Polgár đấu với cùng lúc 20 người. Thể thức thi đấu là cờ chớp. Nhưng dù thời gian rất hạn chế, Susan vẫn có thể vừa đánh bại đối thủ, lại còn đưa ra những lời khuyên.
Tài năng xuất chúng của Susan nhanh chóng thu hút sự chú ý ngay từ lúc cô còn niên thiếu, khi gia nhập câu lạc bộ cờ vua New York Chess lúc 16 tuổi.
Chẳng bao lâu, cô chị cả nhà Polgár đã xuất hiện trên trang bìa báo New York Times. Lúc 21 tuổi, Susan thậm chí trở thành tay cờ nữ đầu tiên đạt danh hiệu ĐKT thế giới.
Vậy mà trong nhà, Susan chưa phải lợi hại nhất. Susan có thể xuất sắc hơn cô em kế Sophia, nhưng hoàn toàn lu mờ trước hào quang của cô út Judit.
Ngay từ năm 9 tuổi, Judit bé nhỏ đã dám bịt mắt đại chiến cùng lúc với 5 tay cờ người lớn. Đến năm 2002, lúc đang xếp trong Top 8 tay cờ mạnh nhất thế giới cả nam lẫn nữ, Judit đánh bại ĐKVĐTG - huyền thoại cờ vua Gary Kasparov.
Đó là một đòn giáng trả thích đáng cho nhận xét đầy miệt thị nữ giới của Vua cờ: "Phụ nữ, vì bản chất của họ nên không thể trở thành những tay cờ ngoại hạng: Họ không phải là những chiến binh vĩ đại."
Xét trên diện rộng, Kasparov chưa hẳn sai: Trong 950 ĐKT thế giới, chỉ có 11 là nữ. Nhưng nếu xét riêng gia đình Polgár, Vua cờ đúng sai quá sai.
Thiên tài chưa hẳn do bẩm sinh
47 năm trước ngày Judit thắng Gary Kasparov, ông László Polgár đã nhờ được cô giáo dạy ngoại ngữ Klara hợp tác sinh con để thử nghiệm công trình 3 bước đào tạo thiên tài.
Ý tưởng này hình thành sau khi László nghiên cứu về cuộc sống và thành tựu của hơn 400 nhân tài thời đó. Ông nhận ra họ đều có điểm chung: Đặc biệt chú ý và kiên trì vào một mục tiêu từ rất sớm.
László không tin tài năng bẩm sinh đã có. Và ông cho rằng hệ thống giáo dục phổ thông chỉ đủ sức tạo ra những bộ óc tầm thường.
Ông tin rằng bằng nỗ lực rèn luyện trong môi trường phù hợp, bất cứ ai đều có thể trở thành thiên tài.
Sở dĩ ông chọn cờ vua làm thử nghiệm một phần do Susan mê cờ từ bé. Mặt khác vào lúc đó, tỷ lệ nữ trong làng ĐKT cờ vua thế giới chỉ chiếm 1%.
Do vậy, László đã biến ngôi nhà của ông thành một vương quốc cờ thật sự: Chỗ nào cũng nhìn thấy sách cờ và hình ảnh của các ĐKT.
3 bước đào tạo thiên tài
Trong cuốn sách Peek xuất bản năm 2017 nhằm hướng dẫn mọi người đều có thể làm được chuyện phi thường, tác giả Anders Ericsson mô phỏng lại hành trình của chị em nhà Polgár qua 3 bước.
- Sự tò mò: Ở giai đoạn đầu của sự phát triển, đứa trẻ được thúc đẩy bởi sự tò mò. Đứa trẻ muốn tìm hiểu mọi thứ. Chính ở giai đoạn đầu này, vợ chồng Polgárs đã nỗ lực phối hợp để ảnh hưởng đến con cái của họ.
Susan xác nhận: "Đúng là cha tôi có thể hướng chúng tôi tới bất cứ lĩnh vực nào, nhưng chính tôi đã chọn cờ vua khi mới 4 tuổi… Tôi thích những quân cờ vua; chúng là đồ chơi cho tôi. Sau này chính logic đó đã cuốn hút tôi”.
Ở giai đoạn này, cha mẹ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ. Thông qua việc dành tình yêu thương, thời gian, quan tâm và khuyến khích cho con, họ tập trung vào mối quan tâm của trẻ.
Khi thời gian trôi qua, phụ huynh giới thiệu những lợi ích của tính tự giác, sự cống hiến và trách nhiệm trong khi vẫn duy trì đề cao tầm quan trọng của trò chơi. Đi kèm đó là những lời khen ngợi và tưởng thưởng.
Khi đứa trẻ bắt đầu hình thành mối liên hệ sâu sắc hơn với trò chơi, đấy là lúc chuyển sang giai đoạn hai.
- Trở nên nghiêm túc: Đây là lúc đứa trẻ cần có giáo viên hoặc HLV và bắt đầu tập luyện có chủ ý. Người hướng dẫn không nhất thiết phải là dân chuyên nghiệp. Họ chỉ cần hiểu rõ trò chơi.
Bằng chứng là László Polgár đâu phải kỳ thủ giỏi. Các cô con gái của ông đều nhanh chóng giỏi hơn ông rất nhiều. Nhưng như Judit đã nói trong một cuộc phỏng vấn, ông ấy là người "có tầm nhìn xa và tạo động lực tuyệt vời".
Những thuộc tính này ở giáo viên rất quan trọng đối với học sinh nhỏ tuổi. Giáo viên phải có khả năng tích cực huấn luyện và khuyến khích học sinh để phát triển kỹ năng và trình độ cao hơn.
Tuy nhiên, cuối cùng thì động lực của đứa trẻ phải được khơi dậy từ bên trong. Nghiên cứu về hiệu suất của con người đã chỉ ra rằng động lực bên ngoài hiếm khi tồn tại lâu dài. Vì vậy để đi trên con đường dài đến chuyên môn sáng tạo, chúng ta phải tự động viên mình.
Chúng ta đều biết rằng bất kỳ hình thức luyện tập mở rộng nào cũng làm thay đổi hệ thống thần kinh của não bộ, dẫn đến tăng khả năng về các kỹ năng được thực hành.
Vậy liệu có điều gì ảnh hưởng đến động lực và sự thích thú hay không. Hiện tại, vẫn chưa có đáp án rõ ràng. Những gì chúng ta biết mới chỉ là các chuyên gia đạt được niềm vui lớn từ công việc của họ chủ yếu do họ thích làm điều đó.
- Xem như bổn phận: Nhìn chung, trong những năm đầu thời thiếu niên, những thiên tài tương lai quyết định dốc toàn lực vào đam mê. Họ quyết định có ý thức rằng muốn cống hiến cuộc đời mình để trở thành người giỏi nhất.
Họ xem đó như bổn phận nên mọi hoạt động không liên quan khác đều bị loại bỏ. Các thần đồng tìm kiếm những trường học và gia sư tốt nhất, và nếu cần thiết, thậm chí rời đến quốc gia khác để tiếp cận đỉnh cao.
Trong giai đoạn này, tiền có lợi ích rất lớn. Việc đào tạo có thể tốn kém với chi phí lên đến hàng chục nghìn đô la mỗi năm. Tạp chí Money từng ước tính cần tới 30.000 đô la mỗi năm để một đứa trẻ tiếp cận khóa đào tạo quần vợt ưu tú.
Tuy nhiên, việc tạo ra một thiên tài không phải lúc nào cũng cần quá nhiều tiền. Những bậc cha mẹ có ít tiền như nhà Polgár vẫn có thể tạo nên sự khác biệt. Trên thực tế, nhiều tiền mà không có sự hỗ trợ thường sẽ khiến đứa trẻ không đi đến đâu.
Một khía cạnh quan trọng khác của sự phát triển chuyên môn ở trẻ em là khai thác động lực phát triển trong cơ thể.
Nếu ngay từ trẻ mà các kỹ năng đặc biệt không phát triển được thì về sau hiếm có khả năng làm được điều đó.
Ví dụ, để các vũ công ba lê thực hiện được những bước đi đặc biệt, họ phải làm như vậy khi còn nhỏ.
Xương trưởng thành và các khớp cứng lại theo tuổi tác khiến việc phát triển các kỹ năng múa ba lê cần thiết trở nên bất khả thi. Vai, hông, đầu gối... phải được "nhào nặn" từ sớm.
Động lực phát triển của não cũng phải được khai thác sớm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số khu vực của não phát triển ở các nghệ sĩ hơn là những người không phải là nghệ sĩ.
Các nhạc sĩ cũng có những vùng não mở rộng không thấy ở những người không phải là nhạc sĩ. Điều này đặc biệt đúng đối với các nhạc sĩ bắt đầu đam mê từ thời thơ ấu.
Nghiên cứu có vẻ kết luận: Nếu bạn muốn con mình vượt trội, hãy bắt đầu sớm.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thành công của nhà Polgár còn ở chỗ các cô bé muốn chơi cờ. Họ không bị lôi kéo đến bàn cờ và nghe quát tháo lúc chơi cờ.
László cùng Klara đã tạo ra một bầu không khí vui tươi và thú vị xung quanh trò chơi. Nhờ cờ vua, gia đình họ càng thêm đoàn kết.
Nói cách khác, 3 bước đào tạo thiên tài như nhà Polgár có thể áp dụng cho mọi gia đình, nhưng cũng chưa hẳn thích hợp với mọi gia đình.
Bởi lẽ, tất cả phụ thuộc vào bậc cha mẹ muốn con cái trở thành như thế nào? Chúng ta muốn con cái phát triển theo ý mình, hay để chúng phát triển theo mặc định?
Năm năm trước, vào ngày 20/8/2015, chính phủ Hungary đã trao tặng Order of Saint Stephen - huy chương cao quý nhất nước này - cho Judit Polgar, kỳ thủ được xem như tay cờ vua nữ mạnh nhất lịch sử.
Do đang ở Mỹ nên khung giờ thi đấu của Quang Liêm tại giải cờ Olympiad online 2020 được dự báo là khá khó khăn.
Cái chết của George Floyd - một người Mỹ gốc Phi - đã khơi dậy phong trào chống kỳ thị sắc tộc, không chỉ ở Mỹ, và lan tỏa đến các môn thể thao.
Bình luận
Cập nhật lịch thi đấu giải bóng chuyền VĐQG các CLB 2026 cúp Phân bón Cà Mau, diễn ra 2 giai đoạn tại Đông Anh Hà Nội và Vĩnh Long.
Vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Âu vừa khép lại với một kịch bản không tưởng, tạo nên một trong những nghịch lý lớn nhất lịch sử bóng đá thế giới.
Chiến thắng 2-0 của Santos trước Remo lẽ ra là một ngày vui trọn vẹn, nhưng nó lại lập tức châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng truyền thông nhắm vào Neymar.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Mallorca vs Real Madrid thuộc vòng 30 La Liga 2025/26.
Trực tiếp đua xe đạp Cúp truyền hình TPHCM 2026 hôm nay. Link xem trực tuyến chặng 25 Cúp truyền hình TPHCM 2026 từ Việt Trì - Vĩnh Yên (Phú Thọ) đi Xã Đông Anh (Hà Nội) có lộ trình dài 100 km.
Sau những màn trình diễn ấn tượng tại tứ kết, Lý Hoàng Nam và Trương Vinh Hiển đứng trước cơ hội tạo nên cột mốc lịch sử cho pickleball Việt Nam nếu tiếp tục tiến sâu
Kết quả bóng đá vòng 17 V.League 2025/26 hôm nay. Cập nhật kết quả bóng đá, bảng xếp hạng giải vô địch Quốc gia Việt Nam mùa giải 2025/26 mới nhất.
Sau trường hợp của Enzo Fernandez và Marc Cucurella, Moises Caicedo là cái tên tiếp theo trong đội hình Chelsea công khai bày tỏ sự dao động về tương lai.
Mối quan hệ giữa Enzo Fernandez và Chelsea đang rơi vào vòng xoáy căng thẳng sau quyết định kỷ luật từ huấn luyện viên Liam Rosenior.
Sau chiến thắng 5-0 của tuyển Argentina trước Zambia tại La Bombonera, Lionel Messi đã quay trở lại Mỹ để chuẩn bị cho giai đoạn quan trọng cùng Inter Miami.
Ousmane Dembele đang trải qua một mùa giải xuất sắc trong màu áo Paris Saint-Germain và màn trình diễn mới nhất trước Toulouse là minh chứng rõ nét nhất.
Màn tái xuất của Cristiano Ronaldo sau quãng nghỉ dưỡng thương đã biến sân vận động Al Awwal Park trở thành một ngày hội thực sự.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Chelsea vs Port Vale thuộc vòng tứ kết FA Cup 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Man City vs Liverpool thuộc vòng tứ kết FA Cup 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Southampton vs Arsenal thuộc vòng tứ kết FA Cup 2025/26.
Dù thừa nhận tầm quan trọng của ngôi sao Lee Zii Jia, ban huấn luyện Malaysia kiên quyết không mạo hiểm với các vận động viên đang gặp chấn thương mắt cá chân, nhằm đảm bảo khả năng cạnh tranh cao nhất cho mục tiêu chinh phục đỉnh cao thế giới.
Có thể thấy, bóng bàn Trung Quốc đang bước vào giai đoạn chuyển giao quan trọng. Nếu như đội nữ vẫn giữ được nền tảng vững chắc, thì đội nam buộc phải nhanh chóng tái cấu trúc lực lượng và nâng cấp chuyên môn.
Tay vợt số 1 thế giới Anna Leigh Waters đã có những chia sẻ thú vị bên lề giải đấu tại Hà Nội, từ lý do lựa chọn Việt Nam, cảm nhận về pickleball châu Á cho đến những trải nghiệm văn hóa rất riêng.
U20 Việt Nam quyết tâm cao trước trận then chốt gặp Thái Lan tại VCK U20 nữ châu Á 2026.
Số 5 thế giới Jessica Pegula đối mặt với sự kháng cự mạnh mẽ trong hành trình bảo vệ danh hiệu, nhưng vẫn là ứng cử viên sáng giá nhất để tiến vào vòng tiếp theo.
Hiệp hội bóng đá Indonesia (PSSI) khẳng định rắc rối của các cầu thủ Indonesia tại Hà Lan chỉ là vấn đề pháp lý địa phương, không liên quan đến quốc tịch.
Tay vợt số 1 thế giới Ben Johns cùng đồng đội trẻ Gabe Tardio đã có những chia sẻ đáng chú ý tại Hà Nội về sự kết hợp ở nội dung đôi, định hướng thi đấu cá nhân và trải nghiệm tại Việt Nam.
Cuộc tranh cãi này không chỉ dừng lại ở cảm xúc cá nhân, mà còn mở ra những thảo luận sâu sắc về sự cân bằng giữa tính minh bạch thể thao và trải nghiệm của vận động viên trong kỷ nguyên công nghệ.
Không chỉ dừng lại ở việc kỳ vọng vào các ngôi sao hạng nhất, chiến lược của Malaysia hiện nay tập trung vào việc kích hoạt tiềm năng của toàn đội hình.
Bóng đá Italia đang trải qua một cuộc đại thanh trừng lịch sử sau thất bại bẽ bàng tại vòng play-off World Cup trên đất Bosnia mà mới nhất là HLV Gattuso từ chức.
Trong khi sự chú ý đang đổ dồn vào đội tuyển nam, đội tuyển nữ Malaysia cũng đang đứng trước cơ hội lịch sử để lần đầu tiên lọt vào tứ kết Uber Cup sau 16 năm chờ đợi.
Trước thềm vòng chung kết Thomas Cup tại Đan Mạch, Giải vô địch cầu lông châu Á diễn ra tại Ninh Ba (Trung Quốc) trở thành đấu trường quyết định để các cặp đôi nam hàng đầu Malaysia khẳng định vị thế.
Bất chấp những lo ngại về chấn thương bụng phát sinh trong quá trình tập luyện cường độ cao, bản lĩnh của một vận động viên ưu tú và chiến lược hồi phục bài bản đang giúp cặp đôi hạng đầu của Malaysia tự tin bước vào cuộc đối đầu với chủ nhà Trung Quốc.
Với mục tiêu lần thứ 4 đứng trên bục podium, tay đua người Ecuador đang nỗ lực hồi phục thần tốc, đặt ra bài toán lớn về quản trị phong độ và giá trị thương hiệu cho đội đua EF Education-EasyPost.
Đây được xem là bài kiểm tra quan trọng, định hình phong độ của những quân bài chiến lược ở vị trí đơn nam thứ 2 trước khi bước vào vòng Chung kết Thomas Cup tại Đan Mạch. Sự trỗi dậy của các ngôi sao Gen Z này đang tạo ra những giá trị thương mại và sức hút truyền thông mới cho cầu lông khu vực.
Từ ngày 5 đến 12/4/2026, Rolex Monte-Carlo Masters – giải ATP Masters 1000 đầu tiên trên mặt sân đất nện trong năm – sẽ chính thức khởi tranh tại Monaco.
Quyết định này không chỉ phản ánh nỗ lực vượt qua khủng hoảng phong độ do chấn thương, mà còn cho thấy chiến lược quản trị nhân sự quyết liệt nhằm tối ưu hóa giá trị thương hiệu và thành tích thi đấu của cầu lông Malaysia trên bản đồ quốc tế.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Rolex Monte-Carlo Masters năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Rolex Monte-Carlo Masters năm 2026 mới nhất.
Nội bộ Chelsea đang trải qua những ngày sóng gió khi HLV Liam Rosenior xác nhận việc gạt tiền vệ Enzo Fernandez ra khỏi danh sách đăng ký cho hai trận đấu sắp tới.
Việc đội tuyển quốc gia Ý tiếp tục vắng mặt tại World Cup 2026 không chỉ là một nỗi đau về mặt thể thao mà còn là một cú sốc kinh tế nặng nề.
Dù gặp trở ngại do chấn thương mắt cá chân, sự hiện diện của ngôi sao chuyên nghiệp này không chỉ có ý nghĩa về mặt chuyên môn, mà còn là minh chứng cho mô hình hợp tác linh hoạt giữa vận động viên độc lập và liên đoàn.
Nhà đương kim vô địch Jessica Pegula vừa có chiến thắng đầy kịch tính để tiến vào tứ kết Charleston Open 2026. Cuộc lội ngược dòng này không chỉ là một kết quả chuyên môn đơn thuần, mà còn là bài học về quản trị tâm lý và giá trị thương hiệu của các ngôi sao hàng đầu trong làng quần vợt thế giới.
với sự thăng hoa của Trương Vinh Hiển và Lý Hoàng Nam, người hâm mộ đang mơ về một trận chung kết toàn Việt Nam ngay trên sân nhà.
Từ ngày 3/4 đến 12/4/2026, Giải Vô địch Cờ tướng quốc gia 2026 Cup VNLink chính thức khởi tranh tại thành phố Lào Cai.
Sau hơn một tháng vắng bóng vì chấn thương đùi, siêu sao Cristiano Ronaldo đang đứng trước cơ hội tái xuất trong màu áo Al-Nassr vào đêm nay.